หม่อมหลวงชูชาติ กำภู เกิดเมื่อวันที่ ๔ มกราคม พ.ศ.๒๔๔๘ ที่ตำบลประตูสามยอด อำเภอพระนคร จังหวัดพระนคร เป็นบุตรคนโตของพลตรีพระยาสุรเสนา (ม.ร.ว.ชิต กำภู) ท.จ., ต.ช. และคุณหญิงผอบ สุรเสนา ต.จ. ได้รับพระราชทานนามจากสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ มีน้องชายหญิง ร่วมบิดามารดาอีก ๑๒ คน

      ๑.ม.ล.ชูชาติ กำภู                                        ๒. ม.ล.ชิตเชื้อ กำภู

      ๓.พันเอก ม.ล.ชวนชื่น กำภู                           ๔. ม.ล.ชดช้อย กำภู

      ๕.พันตรี นายแพทย์ ม.ล.เอกชัย กำภู              ๖. ม.ล.เชิดไชย กำภู

      ๗.ม.ล.อบชื่น สิงหเสนี                                  ๘. ม.ล.อชิต กำภู

      ๙.ม.ล.พิชิต กำภู                                        ๑๐. ม.ล.ชินชัย กำภู

     ๑๑.ม.ล.เชิงชาญ กำภู                                  ๑๒. ม.ล.ชูชิต กำภู           ๑๓.ม.ล.ชมชื่น อมาตยกุล

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู ได้สมรสกับคุณหญิงโฉมศรี กำภู ณ อยุธยา ท.จ., ท.ม., ต.ช. ธิดามหาอำมาตย์เอกเจ้าพระยาพหลเทพ (เฉลิม โกมารกุล ณ นคร) ร.ว.,ป.จ., ม.ป.ช., ม.ว.ม. และคุณหญิงสว่างพลเทพ ต.จ. บุตรธิดาคือ นายคาวี กำภู ณ อยุธยา และนางสาวสุธาทิพย์ กำภู ณ อยุธยา

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู เริ่มการศึกษาในโรงเรียนมัธยมวัดเทพศิรินทร์เมื่อ พ.ศ.๒๔๕๗ เมื่อมีอายุได้ ๘ ปี เรียนจบได้รับประกาศนียบัตรชั้นมัธยมบริบูรณ์เมื่อมีอายุได้ ๑๗ ปี และสอบชิงทุนได้รับทุนเล่าเรียนหลวง ให้ไปศึกษาต่อ ณ ประเทศอังกฤษ ได้เข้าศึกษาที่ St. Peter's School, York, England เมื่อ พ.ศ.๒๔๖๖ เป็นเวลา ๒ ปี แล้วจึงเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัยที่ City and Guild's Engineering College, London University เมื่อ พ.ศ.๒๔๖๘ ศึกษาอยู่ครบ ๕ ปี จึงสำเร็จการศึกษาขั้นปริญญาโททางวิศวกรรมโยธา ประกาศนียบัตร และปริญญาบัตรที่ได้รับจากมหาวิทยาลัยนี้คือ A.C.G.I., B.Sc. ทางวิศวกรรมโยธา D.I.C. (Advanced Dipolma of Imperial College) และปริญญาโท M.Sc. ในทางคอนกรีตและไฮโดรลิกส์ในปี พ.ศ.๒๔๗๒ ได้เข้าฝึกงานในด้านวิศวกรรมโยธาเมื่อ พ.ศ.๒๔๗๓

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู ได้อุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดเทพศิรินทราวาสเมื่่อ พ.ศ.๒๔๘๒ โดยมีสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญญาณวโร) เป็นอุปัชฌาย์ มีฉายาว่า ปญญาวุโธ

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู ในความทรงจำของท่านปัญญานันทภิกขุนั้น จึงเป็นอธิบดีกรมชลประทานที่"ทำงานเพื่อให้ ไม่ใช่ทำงานเพื่อเอา"อย่างที่ยากจะมีใครเหมือน

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู เริ่ม เข้ารับราชการเป็นนายช่างผู้ช่วยประจำกองที่ปรึกษา กรมชลประทาน ขั้นผู้ช่วยเซ็กชั่นแนลเอนยิเนียร์ เมื่อวันที่ ๑๘ สิงหาคม พ.ศ.๒๔๗๓ หลังจากปฏิบัติราชการในด้านการชลประทาน และการวิศวกรรมเรื่อยมาจนมีความรู้ และประสบการณ์ในด้านดังกล่าวเป็นพิเศษ จึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นราชบัณฑิตในวิชาวิทยาศาสตร์ประยุกต์เมื่อ พ.ศ.๒๔๘๕ จากนั้นหม่อมหลวงชูชาติ กำภู ได้รับพระราชทานปริญญาขั้นสูงสุดคือ ปริญญาช่างชลประทานดุษฎีบัณฑิต (กิตติมศักดิ์) จากมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๔ และปริญญาวิศวกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิต (กิตติมศักดิ์) จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๖ ต่อมาได้รับพระราชทานเหรียญดุษฎีมาลาเข็มศิลปวิทยา เมื่อได้สร้างเขื่อนภูมิพลเสร็จแล้วในปี พ.ศ.๒๕๐๗

หม่อมหลวงชูชาติ กำภู เกษียณอายุราชการเมื่อ พ.ศ.๒๕๐๙ ในตำแหน่งอธิบดีกรมชลประทาน และจากพวกเราไปเมื่อวันที่ ๑๓ เมษายน พ.ศ.๒๕๑๒